{"id":5161,"date":"2024-09-23T09:11:50","date_gmt":"2024-09-23T07:11:50","guid":{"rendered":"https:\/\/500.gr.ch\/500-onns-stadi-liber-da-las-trais-lias-trais-lias-decidan-da-sunir-avant-500-onns\/"},"modified":"2024-09-23T09:55:30","modified_gmt":"2024-09-23T07:55:30","slug":"500-onns-stadi-liber-da-las-trais-lias-trais-lias-decidan-da-sunir-avant-500-onns","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/500-onns-stadi-liber-da-las-trais-lias-trais-lias-decidan-da-sunir-avant-500-onns\/","title":{"rendered":"500 onns Stadi liber da las Trais Lias \u2013 Trais Lias decidan da s&#8217;unir avant 500 onns"},"content":{"rendered":"<div class=\"wpb-content-wrapper\"><p>[vc_section el_class=&#8221;single_content_section&#8221;][vc_row][vc_column][vc_column_text]<strong>Oz avant 500 onns, ils 23 da settember 1524, \u00e8n las Trais Lias, la Lia Grischa, la Lia da la Chad\u00e9 e la Lia da las Diesch Dretgiras, s&#8217;unidas al Stadi liber da las Trais Lias ed han sigill\u00e0 la Brev da federaziun. En il decurs dal temp \u00e8 result\u00e0 il chantun Grischun da questa fusiun. Ultra da porscher numerusas activitads per la populaziun grischuna, festivescha la Regenza quest eveniment istoric ensemen cun giasts da la Svizra e da l&#8217;exteriur.<\/strong><\/p>\n<p>Ils 23 da settember 1524 han las Trais Lias fusiun\u00e0 e furm\u00e0 da l\u00e0 davent in construct statal independent sco er tschent\u00e0 il crap da fundament per il chantun Grischun dad oz. <a title=\"\" href=\"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/500-onns-stadi-liber-da-las-trais-lias-la-brev-da-federaziun-dals-23-da-settember-1524-en-furma-da-cudesch\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Perditga da quest eveniment dat la Brev da federaziun<\/a>. Quai \u00e8 in document, vid il qual pendan ils sigils da las Trais Lias sco er quels dal signur da Raz\u00e9n e da l&#8217;avat da Must\u00e9r. Pli tard \u00e8 vegn\u00ec vitiers anc l&#8217;uvestg da Cuira. Oz vegn il document tegn\u00ec en salv en l&#8217;Archiv dal stadi dal Grischun. Sia disposiziun la pli impurtanta prevesa, che nagina Lia na dastga cumenzar ina guerra senza il consentiment da las autras. Plinavant garantescha la Brev da federaziun l&#8217;agid ed il sustegn vicendaivel, la protecziun da las vias ed il commerzi liber. Las unitads centralas en las Trais Lias \u00e8n las vischnancas giudizialas cun in&#8217;atgna giurisdicziun. En cas da dispitas \u00e8n previsas proceduras da mediaziun. Tut quai vegn conclud\u00ec senza limitaziun temporala \u00abper adina\u00bb.<\/p>\n<p>Gia dapi ditg era il Grischun, sco lieu alli\u00e0, colli\u00e0 cun la Confederaziun. L&#8217;onn 1799 \u00e8 il Stadi liber vegn\u00ec integr\u00e0 sfurzadamain en la Republica helvetica ed a partir dals 10 da mars 1803 fa il Grischun, sco chantun, part da la Svizra. Quella giada era la Svizra anc ina federaziun da stadis cun grondas cumpetenzas per ils chantuns. Ina politica exteriura autonoma n&#8217;era dentant betg pli pussaivla.<\/p>\n<p><strong>La Regenza festivescha ensemen cun giasts<\/strong><\/p>\n<p>A numerusas occurrenzas durant l&#8217;onn da giubileum 2024 daventa l&#8217;istorgia dal chantun Grischun visibla e perceptibla. Ultra da porscher projects ed activitads en tut las regiuns linguisticas, ha la Regenza dal chantun Grischun envid\u00e0 per sonda, ils 21 da settember 2024, il Cussegl federal, giasts da l&#8217;exteriur vischin, dals chantuns vischins sco er numerusas represchentantas e numerus represchentants da differentas instituziuns grischunas a l&#8217;occurrenza da giubileum si Lantsch.<\/p>\n<p>Suenter il bainvegni tras il president da la Regenza Jon Domenic Parolini ha la cussegliera federala Elisabeth Baume-Schneider drizz\u00e0 ses pled a la Regenza ed als giasts. Silsuenter ha l&#8217;intendant dad Origen Giovanni Netzer introduc\u00ec ils giasts en <a title=\"\" href=\"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/event\/teater-al-liber-1524\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">il teater al liber \u00ab1524\u00bb<\/a>. Sin la planira auta davant ina culissa spectaculara han las persunas envidadas dastg\u00e0 giudair la premiera. Arrundada \u00e8 l&#8217;occurrenza vegnida cun in ap\u00e9ro riche ch&#8217;\u00e8 vegn\u00ec cre\u00e0 dal topcuschinier Hansj\u00f6rg Ladurner e ch&#8217;\u00e8 vegn\u00ec serv\u00ec da las emprendistas e dals emprendists spezialists da communicaziun d&#8217;hotel da la EHL Scola d&#8217;hotellaria Passugg.<\/p>\n<p><strong>Teater al liber \u00ab1524\u00bb<\/strong><\/p>\n<p>Il teater al liber dad Origen raquinta da la fundaziun dal Stadi liber il cumenzament dal 16avel tschientaner. Il pajais e la vita dals umans \u00e8n exposts a las ambiziuns da pussanza da singulas \u00abGrondas Hansas\u00bb. In raquintader, che sa basa sin la figura istorica da Gian Travers, guida tras il teater e declera il temp. Sco en in diari regorda el ils eveniments da sia vita che survegnan conturas sin la tribuna. Sin la tribuna sa preschenta in grond ensemble che sa cumpona d&#8217;acturas ed acturs laics sco er da profis. En in gieu plain moviment s&#8217;occupan las interpretas ed ils interprets da l&#8217;istorgia dal Grischun e fan patratgs davart l&#8217;avegnir dal Stadi liber e dal chantun posteriur.<br \/>\nLa tribuna, ina construcziun filigrana da lain, represchenta in&#8217;arena miaivla e furmada en moda natirala. Ina construcziun irregulara cun travs, che paran trianguls che sautan, porta il tetg avert. La chasa da teater mussa da tut las varts vers ina cuntrada intacta.<\/p>\n<p>Ulteriuras infurmaziuns davart il spectacul sco er cartas da prevendita survegnis Vus sut <a title=\"\" href=\"http:\/\/www.origen.ch\/theater\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.origen.ch\/theater<\/a>. Preschentaziuns a partir d&#8217;immediat fin ils 12 d&#8217;october, mintgamai a las 18.30.<\/p>\n<p><strong>Ulteriuras activitads da giubileum<\/strong><\/p>\n<p>Las numerusas activitads en tut las regiuns linguisticas duran anc adina e pon vegnir consultadas <a title=\"\" href=\"https:\/\/500.gr.ch\/rum\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&gt;qua<\/a>.[\/vc_column_text][vc_btn title=&#8221;Impressiuns da l&#8217;occurrenza da giubileum&#8221; link=&#8221;url:https%3A%2F%2Fpcloud.gr.ch%2Fs%2FZ3sPZKdH9qqGLcN|target:_blank|&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][\/vc_section]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_section el_class=&#8221;single_content_section&#8221;][vc_row][vc_column][vc_column_text]Oz avant 500 onns, ils 23 da settember 1524, \u00e8n las Trais Lias, la Lia Grischa, la Lia da la Chad\u00e9 e la Lia da las Diesch Dretgiras, s&#8217;unidas al Stadi liber da las Trais Lias ed han sigill\u00e0 la Brev da federaziun. En il decurs dal temp \u00e8 result\u00e0 il chantun Grischun da&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/500-onns-stadi-liber-da-las-trais-lias-trais-lias-decidan-da-sunir-avant-500-onns\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">500 onns Stadi liber da las Trais Lias \u2013 Trais Lias decidan da s&#8217;unir avant 500 onns<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5149,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[23,73,77,76,75,74,78],"class_list":["post-5161","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-unkategorisiert","tag-500-onns-grischun","tag-brev-da-federaziun-1524","tag-lantsch-lenz-rum","tag-occurrenza-da-giubileum","tag-origen-rum","tag-teater-al-liber-1524","tag-trais-lias","entry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5161","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5161"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5161\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5167,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5161\/revisions\/5167"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5149"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5161"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5161"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/500.gr.ch\/rum\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5161"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}